Veel mensen die piano leren doen hetzelfde.
Ze spelen een stuk.
En spelen het opnieuw.
En nog eens.
Ze hopen dat het stuk vanzelf in het hoofd blijft.
Maar vaak gebeurt dat niet.
Ze kennen het stuk alleen zolang alles goed gaat.
Een fout, een afleiding, stress – en alles is weg.
Dat is geen probleem van talent.
Dat is een probleem van hoe je oefent.
Waarom eindeloos herhalen niet werkt
Herhalen voelt veilig.
Je vingers bewegen.
Het klinkt goed.
Maar je leert het stuk maar op één manier.
Je volgt een vast pad, van begin tot eind.
Dat heet spiergeheugen.
Het helpt, maar het is zwak.
Als je alleen zo leert:
- kun je niet midden in het stuk beginnen
- raak je de weg kwijt na een fout
- voelt uit je hoofd spelen onzeker
Herhalen zonder nadenken oefent de handen, niet het hoofd.
Wat “uit je hoofd spelen” echt betekent
Uit je hoofd spelen is niet:
“ik hoop dat mijn vingers het weten”.
Het is:
- weten waar je bent
- weten wat er komt
- begrijpen hoe het stuk loopt
Goede pianisten hebben geen beter geheugen.
Ze hebben meer houvast.
Een stuk moet je op meer dan één manier kennen
Een stuk blijft pas echt hangen als je het leert via:
- beweging
- kijken
- luisteren
- begrijpen
Als één weg wegvalt, zijn er andere.
Daarom werk ik altijd met variatie.
Techniek 1: beginnen vanaf verschillende punten
De meeste leerlingen kunnen een stuk alleen:
- vanaf het begin
- in vaste volgorde
Dat is gevaarlijk.
Als je alleen vanaf het begin kunt spelen,
dan volg je het stuk.
Je kent het niet.
Wat ik doe:
- starten in het midden
- starten bijna aan het einde
- willekeurige plaatsen kiezen
Zo wordt het stuk geen ketting, maar een kaart.
Je weet:
“ik ben hier – en dit komt nu”.
Dat geeft rust.
Zeker bij volwassenen.
Techniek 2: oefenen zonder piano
Dit vinden veel mensen vreemd.
Maar het werkt enorm goed.
Oefenen is niet altijd spelen.
Soms is denken beter dan herhalen.
Wat ik laat doen:
- het stuk in gedachten volgen
- beschrijven wat er gebeurt
- zonder toetsen aan te raken
Bijvoorbeeld:
- waar de melodie begint
- wat de linkerhand doet
- waar iets verandert
Als je een stuk niet kunt uitleggen,
kun je het ook niet echt uit je hoofd spelen.
Dit traint:
- begrijpen
- vooruitdenken
- zekerheid
Waarom variatie beter is dan meer herhalen
Altijd hetzelfde doen voelt comfortabel.
Maar comfort maakt het geheugen zwak.
Variatie maakt het geheugen sterk.
Denk aan:
- handen apart
- andere startpunten
- het stuk in woorden beschrijven
Elke andere manier is een extra steunpunt.
Als één weg wegvalt, blijft het stuk staan.
Probeer dit thuis (zonder piano)
Neem vijf minuten.
- Sluit je ogen
- Denk aan het stuk
- Deel het in drie of vier delen
- Ga elk deel rustig langs
Kun je een deel niet volgen?
Dan weet je precies waar je moet werken.
Dat is slim oefenen.
Tot slot
Uit je hoofd piano spelen is geen talent. Het is het resultaat van één bepaalde oefening.
Wie ben ik?
Ik ben Luca Ridolfo en ik heb Studio MusicalMente opgericht in 2018. Ik ben al van kinds af aan gedreven door muziek. Maar ik was geen Muzikaal Wonderkind. Ik had veel plezier in het maken van muziek en een drive om er meer over te leren. Mijn muziekleraren steunden me en stimuleerden me altijd om door te gaan.
En inderdaad, ik ging zo door dat ik een muziekopleiding afrondde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. En ook nu stop ik nooit met leren.
Ik geloof er heilig in dat iedereen zijn muzikaliteit kan verbeteren en dat dit niet alleen voorbehouden moet zijn aan kinderen. Daarom heb ik besloten een muziekschool voor volwassenen te openen in Den Haag.
Ik vind dat het leren van creatieve hobby’s met ervaren rolmodellen een van de beste manieren is om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en meer over jezelf te leren.