E: [email protected]; T: 06-36292835 (Zangles), T: 06-53917314 (Pianoles)
tight-throat-singing-geknepen-zingen

Geknepen zingen, hoe komt dat?

4 redenen waarom je het gevoel hebt dat je keel dicht zit bij het zingen

Veel mensen hebben een geknepen gevoel in hun keel wanneer zij beginnen met zingen., vooral als het hoger wordt. Dit voelt naar en geeft het idee dat (hoog) zingen moeilijk moet zijn. In deze blog leg ik uit waar dat gevoel vandaan komt. Ik geef hier geen kant-en-klare oplossingen, want die verschillen van persoon tot persoon, maar ik geef wat handige punten van aandacht.

Wanneer je zingt, werken er veel spieren samen om een geluid te produceren. Bij getrainde stemmen is het gebruik van de spieren geoptimaliseerd, maar bij beginners kunnen de spieren elkaar juist tegenwerken om een vrij geluid te maken. Hieronder benoem ik de meest voorkomende spanningen die een geknepen gevoel in de keel en een geknepen klank geven. Ik ga niet alle spieren in detail bespreken, maar ik ga in plaats daarvan uit van de lichaamsdelen die de spanning veroorzaken.

Geknepen zingen, vier oorzaken van een dichte keel

1. De kaak: de klemmer

De kaak is één van de belangrijkste keelknijpers als deze gespannen is. Zet je tanden maar eens op elkaar en voel met je hand de spanning op je keel. Helaas gebeurt dit kaakklemmen ook als je zenuwachtig bent, wat weer kan gebeuren als er een hoge noot aan komt: “Oh nee, hij komt er nooit uit!” Probeer dus je kaak te ontspannen wanneer je zingt. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met zingen vanuit een dom gezicht. Probeer in ieder geval op te merken wanneer je kaak klemt.

2. De Tong: de duwer

Ja, de tong is heel erg goed in je keel dichtknijpen. Maar maak je geen zorgen, de tong is ook flexibel en kan je ook helpen als hij goed gepositioneerd is. Wat alleen veel mensen doen, is de tong naar achteren trekken en dan drukt deze op het strottenhoofd en dat wordt dan naar beneden geduwd. Je kan dit ook zelf proberen: doe alsof je een hele grote gaap maakt en hou je hand daarbij weer op je keel. Voel je dat het strottenhoofd naar beneden wordt gedrukt? Probeer nu een geluid te maken. Hoe voelt dat? Inderdaad, geknepen.

 

Een andere belangrijke les uit deze oefening is dat een gaap niet per se een goede metafoor is om bij het zingen te gebruiken. De kaak ontspant wel, maar de tong spant zich juist weer aan. Dit gebeurt overigens ook bij het domme gezicht. Dus als je deze metaforen gebruikt voor de kaak, let er dan wel op dat de tong niet naar achteren valt. Voor de gaap kun je het begin van de gaap gebruiken.

3. De positie van het hoofd: de meeloper

Als we hoog zingen, wil ons hoofd vaak meedoen door ook omhoog te kijken. Als we diepe noten raken, gaat ons hoofd naar achteren en beneden. Als we onze bladmuziek lezen, kantelen we ons hoofd naar voren. Al deze posities zijn niet bevorderlijk voor het zingen. Probeer de volgende keer dat je zingt te voelen of je hoofd op één van de bovengenoemde plekken is als je een geknepen gevoel hebt. Recht dan je rug, ontspan je schouders en zorg dat je hoofd recht is. Dit zou je moeten helpen.

4. De vastzittende adem: de tegenhouder

Met een vastzittende adem bedoel ik dat al de buikspieren zo gespannen zijn dat je adem bijna niet meer naar buiten kan stromen. Dit resulteert in veel luchtdruk van onder het strottenhoofd en daardoor krijg je ook weer een dichte keel. Ik zeg niet dat je je buikspieren helemaal moet ontspannen, maar flexibiliteit blijft nodig om de lucht te laten stromen en de keel open te houden.

Nog een oorzaak voor geknepen zingen: spanning

Voel je niet waardeloos als je nu hebt ontdekt dat je al deze 4 punten tot op zekere hoogte doet tijdens het zingen. Je bent niet onnatuurlijk door op deze geknepen manier te zingen. Al de dingen die ik hiervoor heb genoemd, zijn natuurlijke reacties van het lichaam op zenuwen, angst en spanning.

Deze reacties zijn alleen helaas niet nuttig bij het zingen. Ze maken het juist moeilijk om de kaak op een hoge noot te ontspannen, omdat je al van tevoren zenuwachtig bent voor de hoge noot. Doe eens alsof je schrikt van iets en hou je schrik even vast. Als ik dat doe, ballen mijn vuisten zich, spannen mijn buikspieren zich aan, gaat mijn hoofd omhoog, klemt mijn kaak en valt mijn tong naar achteren. Bij het zingen, moet je tot op zekere hoogte tegen deze reactie werken.

Dit betekent niet dat je je altijd heel erg zenuwachtig voelt als je keel dichtgeknepen is. Dit betekent dat er een aantal gewoontes in jouw reacties zijn gebouwd die je moet veranderen met behulp van oefeningen en het liefst ook zanglessen van een goede docent, zodat je de juiste feedback krijgt.

Zo zal het geknepen gevoel geleidelijk verdwijnen. Lees ook: waarom zou ik zangles moeten nemen? Ik hoop dat deze blog je een startpunt heeft gegeven om erachter te komen hoe jij het zingen voor jezelf nog fijner kan laten voelen.

Wil je ook zangles?

Boukje wil jou helpen om je stem verder te ontwikkelen.

picture of a man singing out of tune performing

Bij benadering zuiver

Ïk kan niet zingen, hoor! Ik durf mijn mond niet open te doen met het geluid dat eruit komt.” Dit is wat veel mensen denken voordat ze op zangles gaan. (Lees ook mijn vorige blog.) We willen allemaal zo perfect klinken als onze favoriete artiesten, met net zo’n mooie stem. Maar ook zij offeren soms hun techniek een beetje (of wat meer) hun techniek of intonatie op voor bijvoorbeeld de boodschap van het lied of hun unieke stemgeluid.

Lees verder »